CMK Madde 268 – İtiraz Usulü ve İnceleme Mercileri

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 268. maddesi, hâkim veya mahkeme kararlarına karşı başvurulabilecek olağan kanun yollarından biri olan itirazın süresini, şeklini ve itirazı incelemeye yetkili mercileri düzenler. Aşağıda maddenin tam metni, amacı ve kapsamı, hukuki şerhi, emsal Yargıtay kararları ve madde gerekçesi yer almaktadır.

Madde 268 –

(1) Hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263 üncü madde hükmü saklıdır.

(2) Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde, itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderir.

(3) İtirazı incelemeye yetkili merciler aşağıda gösterilmiştir:

a) Sulh ceza hâkimliği kararlarına yapılan itirazların incelenmesi, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliğinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen hâkimliğe; son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliğe; ağır ceza mahkemesinin bulunmadığı yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine; ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine aittir.

b) Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir. İtirazı incelemeye yetkili mercilerin farklı olduğu hâllerde, itirazların gecikmeksizin incelenmesi amacıyla, kararına itiraz edilen sulh ceza hâkimliği tarafından gerekli tedbirler alınır. Sulh ceza hâkimliği işleri, asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa itirazı inceleme yetkisi ağır ceza mahkemesi başkanına aittir.

c) Asliye ceza mahkemesi hâkimi tarafından verilen kararlara yapılacak itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulundukları ağır ceza mahkemesine ve bu mahkeme ile başkanı tarafından verilen kararlar hakkındaki itirazların incelenmesi, o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye; son numaralı daire için birinci daireye; o yerde ağır ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, en yakın ağır ceza mahkemesine aittir.

d) Naip hâkim kararlarına yapılacak itirazların incelenmesi, mensup oldukları ağır ceza mahkemesi başkanına, istinabe olunan mahkeme kararlarına karşı yukarıdaki bentlerde belirtilen esaslara göre bulundukları yerdeki mahkeme başkanı veya mahkemeye aittir.

e) Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları ile Yargıtay ceza dairelerinin esas mahkeme olarak baktıkları davalarda verdikleri kararlara yapılan itirazlarda; üyenin kararını görevli olduğu dairenin başkanı, daire başkanı ile ceza dairesinin kararını numara itibarıyla izleyen ceza dairesi; son numaralı daire söz konusu ise birinci ceza dairesi inceler.

Kanun Maddesinin Amacı ve Kapsamı

Hâkim veya mahkeme kararlarına karşı başvurulabilecek olağan kanun yollarından biri olan itirazın süresini, şeklini ve itirazı incelemeye yetkili mercileri düzenler.

Hukuki Şerh ve Uygulama Rehberi

Süre ve Şekil: İtiraz süresi, ilgilinin kararı öğrendiği günden itibaren iki haftadır. İtiraz, kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek üzere zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır.

Kararın Düzeltilmesi veya Gönderilmesi: Kararına itiraz edilen merci, itirazı yerinde görürse kararını kendi düzeltebilir. Yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili mercie göndermek zorundadır.

Kritik Emsal İçtihatlar

İtiraz Süresinin Kesinliği: Yasa yoluna başvuru süreleri kamu düzenine ilişkin olup, sanığın yokluğunda verilip usulüne uygun olarak tebliğ edilen hükme karşı kanunda gösterilen yasal süre geçtikten sonra yapılan itiraz ve temyiz istemleri süre aşımı nedeniyle kesin olarak reddedilir. (Yargıtay 3. Ceza Dairesi E.2016/9193 K.2017/4873)

Madde Gerekçesi

İtiraz edilebilecek kararları ilgili maddesinde gösteren Tasarı, bazen kararların özelliği bakımından itiraz süresini de maddesinde belirtmiştir. Belirtilmeyen hâllerde ise itiraz süresi kural olarak ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren yedi gündür (Yeni düzenleme ile iki hafta). Kararına itiraz olunan hâkim veya mahkeme itirazı uygun görürse kararını düzeltir. Aksi hâlde en çok üç gün içinde, acele itiraz hâllerinde ise, incelenmeksizin derhal itirazı incelemeye yetkili mercie göndermek zorundadır.