Evlilik, yalnızca duygusal bir birliktelik değil; aynı zamanda hukuken korunan bir ekonomik ortaklıktır. Bu nedenle evli bir erkeğin, eşinin bilgisi ve rızası olmaksızın kendi ailesine (anne, baba, kardeş gibi) para göndermesi veya mal devretmesi, Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay uygulamaları çerçevesinde ciddi hukuki sonuçlar doğurabilmektedir.
Uygulamada sıkça karşılaşılan bu durum;
- boşanma davalarında kusur,
- mal rejiminin tasfiyesinde mal kaçırma,
- tasarruf yetkisinin sınırlandırılması
gibi sonuçlara yol açabilmektedir.
Bu makalede konu; Yargıtay kararları, TMK hükümleri ve doktrindeki görüşler ışığında, sade ve anlaşılır bir dille ele alınmaktadır.
Evlilikte Ekonomik Birlik ve Tasarruf Yetkisi
Türk Medeni Kanunu’na göre evlilik, eşlere birlikte yaşama, birbirine sadık olma ve yardımcı olma yükümlülüğü yükler. Bu yükümlülük yalnızca duygusal değil, ekonomik davranışları da kapsar.
Her ne kadar eşler maaşları üzerinde tasarruf yetkisine sahip olsa da, bu yetki sınırsız değildir. Evlilik birliğinin ortak giderlerini aksatacak, diğer eşin ekonomik güvenliğini zedeleyecek tasarruflar hukuken korunmaz.
Erkek Eşin Ailesine Para Vermesinin Hukuki Niteliği
Evli bir erkeğin kendi ailesine para vermesi tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak bu tasarrufun;
- eşten gizli yapılması,
- düzenli ve yüksek miktarlı olması,
- aile ekonomisini zora sokması,
- boşanma ihtimalinin belirdiği döneme denk gelmesi
halinde hukuki değerlendirme tamamen değişmektedir.
Bu durumda söz konusu davranış, ekonomik birlik yükümlülüğünün ihlali olarak nitelendirilmektedir.
Eşten Habersiz Para Göndermek Boşanma Sebebi Midir?
Yargıtay uygulamasına göre, eşten gizli yapılan ekonomik tasarruflar evlilik birliğinin temelinden sarsılması kapsamında boşanma sebebi sayılabilmektedir.
Erkeğin gelirini saklaması, eşinin bilgisi dışında kredi çekmesi veya ailesine para aktarması;
güven sarsıcı davranış olarak kabul edilmektedir.
“…erkeğin gelir-giderini eşinden gizlemesi, habersiz kredi kullanması ve ekonomik tasarruflarını saklaması evlilik birliğini temelinden sarsan ağır kusurlu davranıştır.”
(Yargıtay 2. HD, E. 2024/1876, K. 2024/9286, T. 28.11.2024)
Ekonomik Şiddet ve Güven Sarsıcı Davranış
Doktrinde ve Yargıtay kararlarında, eşin ekonomik açıdan zor durumda bırakılması “ekonomik şiddet” olarak nitelendirilmektedir.
“Yargıtay içtihatlarına göre eşin eline geçen parayı ailesine vermesi, duygusal ve ekonomik şiddet niteliğinde bir davranıştır.”
(Şeyma Sümeyra Genç, Boşanma Davasında Şiddet, 2023)
Bu tür davranışlar, boşanma davasında kusur olarak değerlendirilmekte ve tazminat taleplerine dayanak oluşturabilmektedir.
Mal Rejimi Tasfiyesinde Aileye Aktarılan Paralar
Boşanma halinde en önemli sorunlardan biri, erkeğin ailesine aktardığı paraların mal paylaşımında nasıl değerlendirileceğidir.
Evlilik süresince edinilen gelirler kural olarak edinilmiş mal niteliğindedir. Bu gelirlerin karşılıksız olarak üçüncü kişilere devri, çoğu zaman mal kaçırma iddiasına konu olur.
TMK m. 229 Kapsamında “Eklenecek Değer”
Türk Medeni Kanunu m. 229’a göre, eşlerden birinin diğerinin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı karşılıksız kazandırmalar “eklenecek değer” olarak kabul edilir.
“…geçimsizlik döneminde babaya gönderilen ve ticari ilişkiyle açıklanamayan 53.845 TL’nin tasfiyede eklenecek değer olarak dikkate alınması gerekir.” (Yargıtay 2. HD, E. 2024/3358, K. 2025/2449, T. 06.03.2025)
Yani para fiilen gitmiş olsa bile, hukuken hâlâ erkeğin malvarlığında kabul edilir.
Mal Kaçırma Kastının Tespiti ve İspat Sorunu
Yargıtay’a göre mal kaçırma kastının tespitinde şu ölçütler dikkate alınır:
- Boşanma davasına yakın tarihte yapılan işlemler
- Olağan hediye sınırlarını aşan tutarlar
- Paranın nereye harcandığının açıklanamaması
“…çekilen paranın evin ihtiyaçları için harcandığı ispatlanamazsa, paranın eşin uhdesinde olduğu kabul edilir.”
(Yargıtay 8. HD, E. 2012/10826, K. 2012/12964, T. 24.12.2012)
Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ve Koruyucu Tedbirler
Eş, mal kaçırma ihtimali varsa mahkemeden tasarruf yetkisinin sınırlandırılmasını isteyebilir.
“…mal kaçırma amacıyla satış girişimi bulunması halinde TMK m. 199 uyarınca tasarruf yetkisinin sınırlandırılması mümkündür.” (Yargıtay 2. HD, E. 2023/2331, K. 2023/5003, T. 01.11.2023)
Bu kararlar sayesinde taşınmazlara şerh konulabilir ve malvarlığı korunur.
Yargıtay Kararları Işığında Özet Tablo
| KARAR MERCİ VE NUMARASI | KONU / EYLEM HUKUKİ SONUÇ | |
| Yargıtay 2. HD 2024/3358 | Babaya 53.845 TL gönderme | Eklenecek Değer: Para mal paylaşımına dahil edilir. |
| Yargıtay 2. HD 2021/5410 | Dükkanı kız kardeşe devretme | Mal Kaçırma: Devir bedeli tasfiyede hesaba katılır. |
| Yargıtay 2. HD 2024/1876 | Gelir saklama, habersiz kredi | Boşanma Sebebi: Erkek ağır kusurlu sayılır. |
| Yargıtay 2. HD 2023/4002 | Evi babaya devretme | Güven İhlali: Ekonomik şiddet ve boşanma sebebidir. |
| Yargıtay 17. HD 2019/1592 | Anneye taşınmaz devri | İptal: Tasarrufun iptali davası ile devir bozulabilir. |
| Yargıtay 2. HD 2023/2331 | Mal kaçırma amaçlı satış ilanı | Tedbir: Erkeğin tasarruf yetkisi sınırlandırılır (TMK 199). |
Sık Sorulan Sorular
Evli erkek ailesine para gönderirse bu boşanma sebebi sayılır mı?
Evet, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024/1876 ve 2023/4002 sayılı kararlarına göre; eşten habersiz yapılan, ailenin ekonomik birliğini sarsan veya güven kırıcı nitelikteki para/mal transferleri “ekonomik şiddet” ve “güven sarsıcı davranış” olarak kabul edilmekte ve boşanmada erkeğe kusur olarak yüklenmektedir.
Eşimden habersiz babama para gönderdim, mal paylaşımında ne olur?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024/3358 sayılı kararı uyarınca, TMK m. 229 gereği bu paralar “eklenecek değer” olarak kabul edilir. Yani boşanma sırasındaki mal paylaşımında bu paralar sanki hala sizin hesabınızdaymış gibi varsayılarak eşinizin katılma alacağı hesaplanır.
Eşimin mal kaçırdığını nasıl ispatlarım?
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (2012/10826) ve 2. Hukuk Dairesi (2024/3358) kararlarına göre; banka kayıtları, devir tarihleri (boşanma davasına yakınlık) ve hayatın olağan akışına aykırılık (paranın nereye harcandığının açıklanamaması) temel ispat araçlarıdır. İspat yükü, paranın aile birliği için harcandığını savunan taraftadır.
Boşanma davası açılmadan önce mal kaçırmayı engellemek için ne yapılabilir?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2023/2331 sayılı kararına dayanarak, eşinizin mal kaçırma girişimi varsa (örneğin satış ilanı vermek), Aile Mahkemesi’ne başvurarak TMK m. 199 uyarınca eşinizin tasarruf yetkisinin sınırlandırılmasını ve mallara şerh konulmasını talep edebilirsiniz.
Sonuç
Evli bir erkeğin eşinden habersiz ailesine para aktarması;
ahlaki bir destek olarak görülebilse dahi, hukuken ekonomik sadakat ve birlik yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilmektedir.
Yargıtay uygulamaları açıkça göstermektedir ki; bu tür davranışlar hem boşanma davalarında kusur hem de mal rejimi tasfiyesinde ciddi maddi sonuçlar doğurmaktadır.
