Tek taraflı trafik kazalarında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) üzerinden tazminat alınıp alınamayacağı, zarar görenin sıfatına (sürücü, yolcu, yaya) göre değişir.
Yolcular “üçüncü kişi” sıfatıyla tam tazminat alabilirken; %100 kusurlu sürücüler ve mirasçıları, 01.06.2015 sonrası düzenlenen poliçelerde tazminat hakkına sahip değildir. 2026 yılı itibarıyla bakıcı gideri ve iş göremezlik tazminatlarında poliçe limitleri ve “Gerçek Zarar İlkesi” esas alınmaktadır.
Yazının İçeriği
- Sürücü ve Yolcu Ayrımı: Kimler Tazminat Alabilir?
- Kasko Sigortası Tek Taraflı Kazayı Öder mi?
- Tek Taraflı Kazada İlk Yapılacaklar Nelerdir?
- Tazminat Hesaplama Mantığı ve Parametreler
- Tek Taraflı Trafik Kazalarında Zamanaşımı Süreleri: 2 Yıl mı, 8 Yıl mı?
- Değer Kaybı ve Rücu Riskleri
- Sıkça Sorulan Sorular
Sürücü ve Yolcu Ayrımı: Kimler Tazminat Alabilir?
Tek taraflı kazalarda trafik sigortasının temel mantığı, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararı karşılamaktır.
- Yolcular: Araç içindeki yolcular kusursuz oldukları sürece “üçüncü kişi” sayılırlar.
Emsal Karar: “Yolcu iken yaralanan davacının tam bağımlı engelli birey kapsamında olması nedeni ile sigorta şirketinin bakıcı giderinden sorumlu olduğuna…” (İzmir 7. ATM, 20.02.2025, 2022/837 E.).
- Sürücüler: Eğer sürücü %100 kusurluysa, kendi eyleminden doğan zararı sigortadan talep edemez. Yargıtay 4. HD (2022/7391 K.) uyarınca; tam kusurlu sürücünün desteğinden yararlanan mirasçıların tazminat talepleri reddedilmektedir.
01.06.2015 Dönüm Noktası: Yeni Genel Şartlar
Zorunlu Trafik Sigortası’nın kapsamı, poliçe tarihine göre keskin bir şekilde ayrılır:
- 01.06.2015 Sonrası Poliçeler: Genel Şartlar A.6. maddesi uyarınca, sürücünün kusuruna isabet eden tazminat talepleri teminat dışıdır. (İstanbul BAM 40. HD, 2022/1919 K.).
- 01.06.2015 Öncesi Poliçeler: Yargıtay’ın eski istikrarlı içtihatları gereği, sürücü tam kusurlu olsa dahi destekten yoksun kalanlar tazminat alabilmektedir (Bursa 2. ATM, 2023/574 K.).
Kasko Sigortası Tek Taraflı Kazayı Öder mi?
Kasko, ZMSS’den farklı olarak isteğe bağlıdır ve sigortalının kendi aracındaki hasarları karşılar.
- Araç Hasarı: Sürücü kusurlu olsa dahi (ağır kusur/alkol hariç) ödenir.
- Manevi Tazminat: Eğer poliçede ek teminat varsa, tek taraflı kazalarda dahi manevi tazminat alınabilir.
Örnek: Ankara 10. ATM’nin 12.11.2024 tarihli kararında, kasko kapsamında 50.000 TL manevi tazminatın tahsiline hükmedilmiştir.
Hemen İletişime Geç
Tek Taraflı Kazada İlk Yapılacaklar Nelerdir?
Tek taraflı trafik kazalarında hak kaybına uğramamak için süreç şu şekilde yönetilmelidir:
- Resmi Tutanak ve Alkol Raporu: Kolluk kuvvetlerince tutulan tutanak hayati önemdedir. İstanbul BAM 8. HD kararında görüldüğü üzere, yüksek promilli alkol tespiti tazminatın reddine veya rücuya neden olur.
- Sağlık Kurulu Raporu: “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi” yönetmeliğine uygun, kazayla illiyet bağı kurulmuş bir rapor alınmalıdır.
- Yazılı Başvuru: KTK m.97 uyarınca sigorta şirketine başvuru, dava açmak için yasal zorunluluktur.
Tazminat Hesaplama Mantığı ve Parametreler
Hukuki hesaplamalarda “Gerçek Zarar İlkesi” uygulanır. 2026 yılındaki güncel parametreler şunlardır:
- Yaşam Tabloları: TRH 2010 veya PMF 1931 tabloları ile bakiye ömür tespiti.
- Progressif Rant: Gelirin her yıl %10 artırılıp iskonto edilmesi esası.
- Müterafik Kusur: Zarar görenin emniyet kemeri takmaması gibi durumlarda tazminattan (genellikle %20) indirim yapılır (İstanbul Anadolu 4. ATM, 2016/482 E.).
Tek Taraflı Trafik Kazalarında Zamanaşımı Süreleri: 2 Yıl mı, 8 Yıl mı?
Trafik kazalarından doğan maddi zararların tazmini için zamanaşımı süresi öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda kaza tarihinden itibaren 10 yıl olarak uygulanır.
Ancak trafik kazası aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi bir suç oluşturuyorsa, zamanaşımı süresi uzamış ceza zamanaşımı hükümlerine göre değerlendirilir ve uygulamada 8 yıl veya daha uzun süreler dikkate alınabilir.
- Maddi Zararlar: Zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendikten itibaren 2 yıl, her halükarda 10 yıl (KTK m.109).
- Uzamış Ceza Zamanaşımı: Kaza taksirle yaralama veya öldürme gibi bir suç teşkil ediyorsa, TCK m.66 uyarınca 8 yıllık veya daha uzun süreler uygulanır (Antalya 4. ATM, 2021/129 K.).
Değer Kaybı ve Rücu Riskleri
Tek taraflı kazada kendi aracınızın değer kaybını kendi ZMSS (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) poliçenizden alamazsınız. Ancak:
- Araç bir kamu malına (direk, bariyer) zarar verdiyse, sigorta bu zararı öder.
- Rücu (Geri talep): Eğer sürücü ağır kusurlu veya alkollü ise, sigorta şirketi ödediği bu bedeli sürücüden geri talep (rücu) eder.
- Hesaplama: AYM iptal kararları sonrası “Genel Şartlar Formülü” yerine “Serbest Piyasa Rayiç Farkı” yöntemi uygulanmaktadır.
Hemen İletişime Geç
Sıkça Sorulan Sorular
Tek taraflı olan trafik kazalarında sigorta ödemeleri hakkında sıkça sorulan soruları sizler için derledik.
Sürücü %100 kusurluysa ailesi destek tazminatı alabilir mi?
Hayır, 01.06.2015 sonrası düzenlenen poliçelerde tam kusurlu sürücünün mirasçılarına ödeme yapılmaz (Yargıtay 4. HD, 2023/5482 E.).
Tek taraflı kazada yolcuya bakıcı gideri ödenir mi?
Evet. İzmir 7. ATM’nin 2025 tarihli kararında, poliçe limitleri dahilinde milyonluk bakıcı gideri tazminatına hükmedilmiştir.
Alkol tazminatı tamamen keser mi?
Hayır. Sigorta şirketi zarar görene ödemeyi yapar, ancak kazanın “münhasıran alkolün etkisiyle” meydana gelmesi durumunda ödediği tutarı kendi sigortalısından geri alır.
2026 yılı tazminat hesaplama parametreleri nelerdir?
Güncel asgari ücret, TRH 2010 yaşam tablosu ve mahkemece belirlenen teknik faiz oranları esas alınarak aktüeryal hesaplama yapılır.
