Boşanan Kadına Devlet Desteği

Boşanma, duygusal yükünün yanı sıra çoğu zaman ciddi ekonomik zorlukları da beraberinde getiren bir süreçtir. Özellikle evlilik süresince çalışma hayatının dışında kalmış, geliri olmayan veya çocuklarının bakımını tek başına üstlenen kadınlar için boşanma sonrası dönem, hayatı yeniden kurma mücadelesine dönüşebilir. 

Türkiye’de doğrudan “boşanma maaşı” adı altında bir ödeme bulunmamaktadır ancak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, SYDV, İŞKUR ve SGK gibi kurumlar aracılığıyla boşanmış kadınlara çeşitli destekler sunulmaktadır. Bu destekler nakdi yardımlardan sağlık sigortasına, çocuk yardımlarından barınma, ücretsiz avukat ve istihdam imkanlarına kadar geniş bir yelpazeye yayılmaktadır.

Bu destekler nakdi yardımlardan sağlık sigortasına, çocuk yardımlarından barınma ve istihdam imkanlarına kadar geniş bir yelpazeye yayılmaktadır.

Bu yazıda, boşanan kadınların hangi devlet yardımlarından yararlanabileceğini, çocuklar için sağlanan destekleri ve başvuru süreçlerinin nasıl işlediğini tüm ayrıntılarıyla ele alıyoruz.

Boşanan Kadın Devletten Maddi Destek Alabilir Mi?

Evet, boşanan kadınlar belirli şartları taşımaları halinde devletten maddi destek alabilir. 

Bu desteklerin temel koşulu, muhtaçlık durumunun belgelenmesidir. Geliri olmayan veya düşük gelirli boşanmış kadınlar, ikamet ettikleri il ya da ilçe kaymakamlıklarına bağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına (SYDV) başvurarak düzenli veya tek seferlik nakdi yardımlardan yararlanabilir. Başvuru sonrasında yapılan sosyal inceleme ile kadının gelir durumu, sosyal güvencesi, çocuk sayısı ve yaşam koşulları değerlendirilir. Yardımın türü ve miktarı bu değerlendirmeye göre belirlenir. 

Devlet yardımlarının yanı sıra boşanma davası sürecinde mahkeme yoluyla eski eşten yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminat talep etmek de mümkündür. Ayrıca hane içi kişi başı geliri asgari ücretin üçte birinden düşük olan kadınların Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri devlet tarafından karşılanır.

Devletin Boşanan Kadına Verdiği Sosyal Yardımlar Nelerdir?

Devletin boşanan kadınlara sunduğu sosyal yardımlar, nakdi ve ayni destekler olmak üzere geniş bir kapsama sahiptir. Sunulan başlıca yardımlar şunlardır:

• Aile Destek Programı: Hane gelirine göre hesaplanan ve düzenli ödeme sağlayan aylık nakit yardım programıdır.
• SYDV Nakdi Yardımları: Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla periyodik veya tek seferlik nakit yardımlar yapılmaktadır.
• Gıda ve Yakacak Desteği: Kış aylarında kömür yardımı, yıl içinde gıda paketleri, hijyen kolileri ve temel ihtiyaç yardımları sağlanabilir.
• Elektrik Tüketim Desteği: Elektrik faturasının belirli bir kısmı devlet tarafından karşılanır.
• Barınma Yardımları: Kira yardımı, ev onarımı desteği ve geçici konut imkanı, barınma sorunu yaşayan kadınlara sunulmaktadır.
• Kadın Konukevleri ve ŞÖNİM: Şiddet mağduru veya evsiz kalma riski taşıyan kadınlar, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) aracılığıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı konukevlerinde ücretsiz barınabilir ve koruma altına alınabilir.
• Ücretsiz Avukat Desteği (Adli Yardım): Geliri olmayan kadınlar, bulundukları ilin Barosuna başvurarak boşanma, nafaka ve velayet davaları için ücretsiz avukat atanmasını ve mahkeme harçlarından muaf tutulmayı talep edebilir.
• Genel Sağlık Sigortası (GSS) Desteği: Düşük gelirli kadınlar ve çocukları ücretsiz GSS kapsamına alınarak devlet hastanelerinde muayene, tedavi, ameliyat ve tahlil hizmetlerinden ücretsiz yararlanır.
• İş ve Meslek Edindirme Destekleri: İŞKUR’un ücretsiz meslek kursları, günlük harçlık imkanı ve Toplum Yararına Programlar aracılığıyla geçici istihdam fırsatları sunulur.
• Girişimcilik Destekleri: Kendi işini kurmak isteyen kadınlar, KOSGEB desteklerinden ve kamu bankalarının kadın girişimci kredilerinden faydalanabilir.

Boşanan Kadına Çocuk İçin Verilen Devlet Destekleri Nelerdir?

Velayeti üstlenen boşanmış kadınlar için devletin sağladığı destekler, çocuk sahibi olunması durumunda daha da artmaktadır. Çocuklara yönelik devlet destekleri şunlardır:

• Şartlı Eğitim Yardımı (ŞEY): Çocuğun okula düzenli devam etmesi şartıyla her ay annenin hesabına ödeme yapılır.
• Şartlı Sağlık Yardımı (ŞSY): 0-6 yaş arası çocuğunu düzenli sağlık kontrollerine götüren annelere ödeme yapılır.
• Yemek ve Kırtasiye Yardımları: Devlet okullarında okuyan ihtiyaç sahibi çocuklara ücretsiz yemek ve dönemsel kırtasiye desteği sağlanabilir.
• Engelli Çocuk Destekleri: Ağır engelli çocuğu bulunan annelere evde bakım maaşı verilir. Ayrıca şartları taşıyan çocuklar için engelli aylığı bağlanması da mümkündür.
• Çocuk Nafakası (İştirak Nafakası) ve İcra Desteği: Kural olarak nafaka devlet tarafından değil, eski eş tarafından ödenir. Çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderleri için ödenen bu nafaka çocuk 18 yaşına gelene kadar devam eder. Çocuk üniversite eğitimi alsa dahi iştirak nafakası otomatik uzamaz; ergin çocuğun bizzat yardım nafakası davası açması gerekir. Nafakanın ödenmemesi durumunda devletin icra kanalları ve tazyik hapsi yaptırımı devreye girer.
• Ücretsiz Sağlık Hizmeti: GSS kapsamına alınan annenin çocukları da devlet hastanelerindeki muayene ve tedavi hizmetlerinden ücretsiz yararlanır.

Devlet Yardımlarından Faydalanmak İçin Başvuru Nasıl Yapılır?

Boşanan kadınların devlet yardımlarından faydalanmak için izlemesi gereken süreç oldukça basittir. Başvuru adım adım şu şekilde yapılır:

1. Başvuru kanalını belirleyin: Başvurular; e-Devlet üzerindeki Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti aracılığıyla, ikamet edilen il veya ilçe kaymakamlığına bağlı SYDV merkezlerine şahsen giderek ya da Aile ve Sosyal Hizmetler İl/İlçe Müdürlükleri üzerinden yapılabilir.
2. Gerekli belgeleri hazırlayın: Başvuru sırasında kimlik bilgileri, gelir durumunu gösteren belgeler ve boşanma kararını içeren mahkeme belgesi talep edilebilir.
3. Başvurunuzu gerçekleştirin: Belirlediğiniz kanal üzerinden başvuru formunu doldurarak veya ilgili kuruma şahsen müracaat ederek başvurunuzu tamamlayın.
4. Sosyal incelemeyi bekleyin: Başvuru sonrasında görevliler tarafından sosyal inceleme yapılır. Kadının gelir durumu, sosyal güvencesi, çocuk sayısı ve yaşam koşulları değerlendirilir.
5. Yardımların bağlanması: İnceleme sonucunda uygun bulunan kadınlara düzenli veya dönemsel yardımlar sağlanmaya başlanır.

İş ve meslek desteği almak isteyen kadınlar İŞKUR’a, girişimcilik desteği için ise KOSGEB’e ilgili kurumların web siteleri veya yerel ofisleri üzerinden ayrıca başvuru yapabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanmış kadınlara yönelik devlet destekleri hakkında en çok merak edilen soruları ve net cevaplarını bu bölümde derledik.

Boşanan kadına devlet yardımı nedir?

Boşanan kadına devlet yardımı, boşanma sonrası ekonomik zorluk yaşayan kadınların kendilerinin ve çocuklarının yaşam standartlarını koruyabilmeleri için sağlanan sosyal desteklerin bütünüdür. 

Bu yardımlar tek bir kalemden oluşmaz. Nakit yardımlar, sağlık sigortası, eğitim destekleri, iş bulma programları, barınma imkanları ve psikolojik danışmanlık gibi geniş bir yelpazeye yayılır. Yardımın türü ve miktarı kadının gelir durumu, sosyal güvencesi, çocuk sayısı ve sosyal inceleme sonucuna göre belirlenir.

Boşanmış kadına devlet yardımı var mı?

Evet, boşanmış ve ekonomik zorluk yaşayan kadınlar için çeşitli devlet yardımları bulunmaktadır. 

Muhtaçlık durumunu belgeleyen kadınlar SYDV’ler üzerinden nakdi yardım, gıda, yakacak ve kira desteği alabilir. Ayrıca ücretsiz GSS kapsamına alınma, çocuklar için şartlı eğitim ve sağlık yardımları ile İŞKUR üzerinden meslek edindirme imkanlarından da yararlanılabilir.

Eşinden boşanan kadın devletten maaş alabilir mi?

Hayır, salt boşanmaya bağlı olarak verilen bir “boşanma maaşı” bulunmamaktadır. 

Ancak muhtaçlık durumu belgelendiğinde SYDV’ler aracılığıyla düzenli nakdi yardımlar alınabilir. Bunun yanında, boşanmış kadının vefat eden kendi anne veya babası varsa, SGK üzerinden yetim aylığı (halk arasındaki adıyla dul ve yetim maaşının yetim kısmı) bağlanması mümkündür. Bilinenin aksine, eski eşin vefatı halinde boşanmış kadına SGK tarafından dul aylığı bağlanmaz; dul aylığı alabilmek için ölüm tarihinde resmi nikahın devam ediyor olması şarttır.

Boşanmış kadınlara yardım başvurusu e-Devlet üzerinden yapılır mı?

Evet, yardım başvuruları e-Devlet üzerindeki Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti aracılığıyla yapılabilmektedir. 

Dilerseniz ikamet ettiğiniz bölgedeki SYDV merkezlerine şahsen giderek veya Aile ve Sosyal Hizmetler İl/İlçe Müdürlükleri üzerinden de başvuru yapmanız mümkündür. Başvuru sonrasında sosyal inceleme yapılır ve uygun bulunan kadınlara yardımlar bağlanır.